Στις 12 Οκτωβρίου, την περασμένη Δευτέρα, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας για την Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), Αλεξάντερ ντε Κρο, δήλωσε ότι η αύξηση της φτώχειας «θα έπρεπε να αποτελέσει ένα σήμα αφύπνισης για ολόκληρο τον κόσμο».
Σε πολλές πλούσιες χώρες έχει ήδη ανακοινωθεί μείωση των κονδυλίων για αναπτυξιακή βοήθεια που διοχετεύεται μέσω των Ηνωμένων Εθνών.
Αφορμή για τη δήλωση στάθηκε η δημοσιοποίηση των επικαιροποιημένων στοιχείων του 2026, τα οποία καταγράφουν τους ανθρώπους που ζουν σε καθεστώς πολυπαραμετρικής φτώχειας. Η κατάσταση δεν κρίνεται μόνο από το διαθέσιμο εισόδημα. Συνυπολογίζει παραμέτρους με άμεση σχέση με την ποιότητα ζωής: διατροφή, εκπαίδευση, πρόσβαση σε καθαρό νερό και ηλεκτρική ενέργεια, συνθήκες υγιεινής και στέγαση.
Για πρώτη φορά μέσα σε 15 χρόνια, από το 2010 που υιοθετήθηκε ο δείκτης MPI, αυξήθηκε ο αριθμός των ανθρώπων που κατατάσσονται σε αυτή την κατηγορία. Πρόκειται για 51,5 εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους, ποσοστό 4,5% σε σχέση με το 2025.
Η μεταβολή αφορά το σύνολο, και κυρίως τις κυβερνήσεις και όσους βρίσκονται στην κορυφή της οικονομικής πυραμίδας, ιδίως με αφορμή την αυριανή Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας.
Ο πλανήτης έχει εισέλθει σε περίοδο κρίσεων και πολέμων, κάτι που καθιστά πιθανότερο ένα σενάριο περαιτέρω επιδείνωσης τα επόμενα χρόνια. Προς την ίδια κατεύθυνση πιέζουν η ενεργειακή ακρίβεια, η διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων, η άνοδος στις τιμές των βασικών ειδών διατροφής και η εντεινόμενη κλιματική αλλαγή, μαζί με τις σοβαρές συνέπειές της.
Τον κίνδυνο επισημαίνουν ολοένα περισσότεροι. Οι πρώτες ενδείξεις είναι ήδη ορατές. Τη γενική εικόνα βαραίνει και το γεγονός ότι πολλές πλούσιες χώρες έχουν ανακοινώσει ή σχεδιάζουν να μειώσουν τα κονδύλια που διαθέτουν ως αναπτυξιακή βοήθεια μέσω των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο τον περιορισμό της φτώχειας και των ανισοτήτων. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ έχει ήδη προχωρήσει σε τέτοια μείωση. Παρόμοια πρόταση έχει κατατεθεί και στην ΕΕ, μέσα στη διαπραγμάτευση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, εκείνον της περιόδου 2028-2034.
Η στέγαση στο επίκεντρο
Για τις φετινές εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας, ο ΟΗΕ επέλεξε ως κεντρικό θέμα τη στέγη. Η εκδήλωση που έχει προγραμματιστεί για σήμερα στη Νέα Υόρκη φέρει τον γενικό τίτλο «Ασφαλή Σπίτια για Ολους».
Η στέγαση τείνει να αναδειχθεί ανάμεσα στα κορυφαία προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις αναπτυσσόμενες οικονομικά χώρες. Αγγίζει και αρκετές ανεπτυγμένες, όπως φανερώνουν όσα εκτυλίσσονται αυτή την περίοδο στην Ισπανία.
Τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο διεθνής οργανισμός δείχνουν ότι περισσότεροι από 2,8 δισ. άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη, περίπου το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού, αντιμετωπίζουν ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης. Όπως σημειώνει ο ΟΗΕ, αυτό «καθιστά την ασφαλή και επαρκή στέγαση κεντρικό ζήτημα στην προσπάθεια για την εξάλειψη της φτώχειας και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».
Η στέγαση δεν είναι το μόνο σοβαρό πρόβλημα στο φάσμα εκείνων που συνθέτουν την παγκόσμια εικόνα της φτώχειας. Με λιγότερα από 3 δολάρια την ημέρα επιβιώνουν 826 εκατ. άνθρωποι. Χωρίς κανενός είδους δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας μένουν 3,8 δισ. Στην κατηγορία των αποκαλούμενων εργαζόμενων φτωχών ανήκουν 284 εκατ.: εργάζονται, χωρίς όμως να κερδίζουν αρκετά για μια στοιχειωδώς αξιοπρεπή ζωή.
«Γνωρίζουμε ότι είναι δυνατό να υπάρξει πρόοδος. Οι χώρες που αντιμετώπισαν από κοινού και όχι κατά μόνας τις προκλήσεις έχουν αποδείξει τι μπορεί να επιτευχθεί με την αποφασιστική δράση», δήλωσε ο Ντε Κρο.

































